Vitamin və qida əlavələrinin doğru istifadəsi
İnsan orqanizminin sağlam fəaliyyəti üçün vitaminlər və minerallar həyati əhəmiyyət daşıyır. Müasir həyat tərzi, stres, qeyri-düzgün qidalanma və ətraf mühit faktorları səbəbilə bu maddələrin çatışmazlığı halları artmaqdadır. Bu zaman insanlar tez-tez qida əlavələrinə və vitamin preparatlarına müraciət edirlər. Lakin bu məhsulların doğru və məqsədli istifadəsi vacibdir.
Vitamin nədir və niyə vacibdir?
Vitaminlər – orqanizmin normal funksiyası üçün lazım olan, lakin kifayət qədər sintez edə bilmədiyi və buna görə də xaricdən qəbul edilməli olan orqanik maddələrdir. Onlar enerji mənbəyi olmasa da, metabolik proseslərin düzgün aparılmasında mühüm rol oynayır.
Məsələn:
•C vitamini immuniteti gücləndirir və antioksidant təsir göstərir,
•D vitamini sümük sağlamlığı və kalsiumun mənimsənilməsi üçün vacibdir,
•B qrupu vitaminləri sinir sisteminin sağlamlığına dəstək olur.
Qida əlavələri: Həmişə lazım idilərmi?
Qida əlavələri, adətən vitamin, mineral, amin turşusu və ya təbii ekstraktlardan ibarət olur. Onlar qida rasionundakı çatışmazlıqları aradan qaldırmaq üçün istifadə edilir. Lakin sağlam, balanslı qidalanan insan üçün əksər hallarda bu əlavələrə ehtiyac yoxdur. Bu səbəbdən, özbaşına əlavələr qəbul etmək təhlükəli ola bilər.
Dozaj məsələsi və həkim nəzarəti
Vitamin və qida əlavələrinin doğru dozada və düzgün zamanda qəbulu çox önəmlidir. Məsələn, yağda həll olunan vitaminlər (A, D, E, K) orqanizmdə toplanaraq zəhərlənməyə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən:
•Qəbul etməzdən əvvəl qan analizləri ilə ehtiyacın müəyyən edilməsi,
•Həkim və ya dietoloq nəzarətində istifadəsi,
•Preparatın istifadə təlimatlarına diqqətlə əməl edilməsi tövsiyə olunur.
Təbii qidalarla təmin edilən vitaminlər
Vitamin və mineralların əsas mənbəyi təbii və müxtəlif qida məhsullarıdır. Tərəvəz, meyvə, süd məhsulları, balıq, yumurta və tam taxıllar gündəlik tələbatı qarşılamağa yardım edir. Əlavələr yalnız defisit halında və ya bəzi xəstəliklər zamanı istifadə edilməlidir.
Vitamin və qida əlavələri doğru istifadə edildikdə faydalı ola bilər. Ancaq doğru dozada, səbəbə əsaslanan şəkildə və həkim nəzarətində istifadə olunmalıdır. Sağlamlığınızı qorumaq üçün əsas hədəfiniz təbii və balanslı qidalanma olmalıdır. Əks halda, fayda yerinə zərər görmək riski qaçınılmazdır.
